Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών (ΠΣ) «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» στο Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο και Δράσεων Τοπικής Ιστορίας και Τοπικής Γεωγραφίας στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο
ΥΠΑΙΘΑ, Αρ. Πρωτ. 128360/ΓΔ4/28-09-2026 – ΑΔΑ: 9ΘΚ046ΝΚΠΔ-Δ7Ψ
Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών (ΠΣ) «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» στο Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο και Δράσεων Τοπικής Ιστορίας και Τοπικής Γεωγραφίας στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο
[…]
Στο πλαίσιο των γνωστικών αντικειμένων της Ιστορίας, της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γεωγραφίας της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και των γνωστικών αντικειμένων της Ιστορίας και της Γεωλογίας-Γεωγραφίας όλων των τύπων Γυμνασίου γενικής παιδείας και ειδικής αγωγής, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναδειχθούν η Τοπική Ιστορία και η Τοπική Γεωγραφία μέσω δράσεων, σε συνάρτηση και με τους 17 Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης. Επομένως, σε κάθε σχολική μονάδα, ανά σχολικό έτος, θα υλοποιείται υποχρεωτικά μία (1) δράση Τοπικής Ιστορίας και μία (1) δράση Τοπικής Γεωγραφίας, σε όποια τάξη κρίνεται παιδαγωγικά αναγκαίο από τη σχολική μονάδα, σύμφωνα με τα ισχύοντα Προγράμματα Σπουδών. Στα Δημοτικά Σχολεία, οι δράσεις εφαρμόζονται στα μαθήματα Ιστορίας (Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη) και Μελέτης Περιβάλλοντος (Γ΄ και Δ΄ τάξη) – Γεωγραφίας (Ε΄ και Στ΄ τάξη) στα 6/θέσια και άνω σχολεία, ενώ στο Γυμνάσιο εφαρμόζονται στα μαθήματα Ιστορίας και Γεωλογίας-Γεωγραφίας. Οι δράσεις αυτές προσμετρώνται στον συνολικό αριθμό δράσεων ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας που εφαρμόζονται ανά βαθμίδα και τάξη σε κάθε Δημοτικό και Γυμνάσιο, με ευθύνη των Διευθυντών/τριών των σχολικών μονάδων.
Δράσεις Ενεργού Πολίτη στο Γυμνάσιο
1.10.1. Στην Α΄ Γυμνασίου (Ημερήσια Γυμνάσια, Πρότυπα/Πειραματικά Γυμνάσια, Πρότυπα Εκκλησιαστικά Γυμνάσια και Μουσουλμανικά Ιεροσπουδαστήρια Θράκης), πραγματοποιούνται τουλάχιστον μία (1) και έως δύο (2) δράσεις δέκα (10) ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος, αξιοποιώντας διδακτικές ώρες από τα γνωστικά αντικείμενα: «Φυσική Αγωγή», «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», «Γεωλογία-Γεωγραφία» και «Ιστορία».
1.10.2. Στη Β΄ Γυμνασίου (Ημερήσια Γυμνάσια, Πρότυπα/Πειραματικά Γυμνάσια, Πρότυπα Εκκλησιαστικά Γυμνάσια και Μουσουλμανικά Ιεροσπουδαστήρια Θράκης), πραγματοποιούνται τουλάχιστον μία (1) και έως δύο (2) δράσεις δέκα (10) ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος, αξιοποιώντας διδακτικές ώρες από τα γνωστικά αντικείμενα: «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», «Γεωλογία-Γεωγραφία» και «Ιστορία» .
1.10.3. Στη Γ΄ Γυμνασίου (Ημερήσια Γυμνάσια, Πρότυπα/Πειραματικά Γυμνάσια, Πρότυπα Εκκλησιαστικά Γυμνάσια και Μουσουλμανικά Ιεροσπουδαστήρια Θράκης), πραγματοποιούνται τουλάχιστον μία (1) και έως δύο (2) δράσεις δέκα (10) ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος, αξιοποιώντας διδακτικές ώρες από τα γνωστικά αντικείμενα: «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή», «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» και «Ιστορία».
1.10.4. Στην Α΄ και Β΄ τάξη Εσπερινού Γυμνασίου πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών ανά σχολικό έτος. Η δράση μπορεί να ενταχθεί σε ένα από τα παρακάτω γνωστικά αντικείμενα: «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», «Γεωλογία-Γεωγραφία» και «Ιστορία».
1.10.5. Στη Γ΄ τάξη Εσπερινού Γυμνασίου πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών ανά σχολικό έτος. Η δράση εντάσσεται σε ένα από τα εξής γνωστικά αντικείμενα: «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» και «Ιστορία».
1.10.6. Στην Α΄ και Β΄ τάξη Μουσικού και Καλλιτεχνικού Γυμνασίου, πραγματοποιείται μία (1) δράση 10 ωρών ανά σχολικό έτος. Η δράση εντάσσεται σε ένα από τα γνωστικά αντικείμενα «Γεωλογία-Γεωγραφία» ή «Ιστορία».
1.10.7. Στη Γ΄ τάξη Μουσικού και Καλλιτεχνικού Γυμνασίου, πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος σε ένα από τα παρακάτω γνωστικά αντικείμενα «Φυσική Αγωγή» και «Ιστορία».
1.10.8. Στην Α΄ Γυμνασίου ΕΑΕ (Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης) πραγματοποιούνται από μία (1) έως δύο (2) δράσεις, δέκα (10) ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος, στα γνωστικά αντικείμενα: «Φυσική Αγωγή», «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», «Γεωλογία-Γεωγραφία» και «Ιστορία».
1.10.9. Στη Β΄ Γυμνασίου ΕΑΕ (Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης) πραγματοποιούνται από μία (1) έως δύο (2) δράσεις, δέκα (10) ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος, στα γνωστικά αντικείμενα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», «Γεωλογία-Γεωγραφία» και «Ιστορία».
1.10.10. Στη Γ΄ Γυμνασίου ΕΑΕ (Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης) πραγματοποιούνται από μία (1) έως δύο (2) δράσεις, δέκα (10) ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος, στα γνωστικά αντικείμενα «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή», «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» και «Ιστορία».
1.10.11. Στην Α΄, Β΄, Γ΄ και Δ΄ τάξη του Γυμνασίου των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., πραγματοποιείται από μία (1) έως δύο (2) δράσεις, δέκα (10) ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος, στα γνωστικά αντικείμενα «Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων» ή «Ιστορία» ή «Γεωλογία-Γεωγραφία (Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεις).
Δράσεις Ενεργού Πολίτη στο Λύκειο
1.11.1. Στην Α΄ τάξη Ημερήσιου ΓΕ.Λ., Πρότυπου ΓΕ.Λ., Πειραματικού ΓΕ.Λ., Πρότυπου Εκκλησιαστικού ΓΕ.Λ., Μουσικού ΓΕ.Λ., Καλλιτεχνικού ΓΕ.Λ., Λυκείου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης, πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Πολιτική Παιδεία».
1.11.2. Στη Β΄ τάξη Ημερήσιου ΓΕ.Λ., Πρότυπου ΓΕ.Λ., Πειραματικού ΓΕ.Λ., Πρότυπου Εκκλησιαστικού ΓΕ.Λ., Μουσικού ΓΕ.Λ., Καλλιτεχνικού ΓΕ.Λ., Λυκείου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης, πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ».
1.11.3. Στη Γ΄ τάξη Ημερήσιου ΓΕ.Λ., Πρότυπου ΓΕ.Λ., Πειραματικού ΓΕ.Λ., Πρότυπου Εκκλησιαστικού ΓΕ.Λ., Μουσικού ΓΕ.Λ., Καλλιτεχνικού ΓΕ.Λ., Λυκείου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης, πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Φυσική Αγωγή».
1.11.4. Στην Α΄ τάξη Εσπερινού Λυκείου, πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Πολιτική Παιδεία».
1.11.5. Στη Β΄ τάξη Εσπερινού Λυκείου, πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Φυσική Αγωγή».
1.11.6. Στη Γ΄ τάξη Εσπερινού Λυκείου, πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Θρησκευτικά».
1.11.7. Στην Α΄ τάξη Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑ.Λ., πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Πολιτική Παιδεία».
1.11.8. Στη Β΄ τάξη Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑ.Λ., πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ».
1.11.9. Στη Γ΄ τάξη Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑ.Λ., πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ».
1.11.10. Στην Α΄ τάξη Λυκείου ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Πολιτική Παιδεία».
1.11.11. Στη Β΄ τάξη Λυκείου ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων».
1.11.12. Στη Γ΄ τάξη Λυκείου ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων».
1.11.13. Στη Δ΄ τάξη Λυκείου ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., πραγματοποιείται μία (1) δράση δέκα (10) ωρών, ανά σχολικό έτος, στο γνωστικό αντικείμενο «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ».
1.12. Στα Εργαστήρια Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΕΕΚ), ο Σύλλογος Διδασκόντων/ουσών μπορεί να αποφασίζει και να υλοποιεί στο πλαίσιο του ωρολογίου προγράμματος δράσεις που συνδέονται με την Τοπική Ιστορία και Γεωγραφία και ταυτόχρονα συμβάλλουν στην αυτονομία των μαθητών/τριών που φοιτούν στα ΕΕΕΕΚ. Στο πλαίσιο αυτό, και προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση και η ενεργός συμμετοχή των μαθητών/τριών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, κρίνεται σκόπιμο να πραγματοποιούνται οι απαραίτητες διαφοροποιήσεις και εύλογες προσαρμογές κατά την εκπαιδευτική και μαθησιακή διαδικασία. Επισημαίνεται πως σε κάθε διδακτικό έτος θα πρέπει να υλοποιείται τουλάχιστον μία (1) Δράση Ενεργού Πολίτη.
